Bu gözlər bir zamanlar dünyaya heyrətlə baxırdı. Hər rəng bir ümid idi, hər insan bir hekayə. Amma zaman keçdikcə, heyrət yerini ehtiyat aldı, ümidlər isə səssizcə soldu. Gözlər görməyə davam etdi — lakin gördükləri, artıq yaşamaq istədiklərindən çox oldu.
İnsan gözləri sadəcə görüntünü qəbul etmir; onlar hissləri, xatirələri, travmaları da içəri alır. Hər baxış bir iz buraxır, hər görüntü bir yükə çevrilir. Və bu yük zamanla ruhu əyməyə başlayır. Gözlər yorulur — çünki görmək, bəzən yaşamaqdan daha ağırdır.
Görmək — bir dərk prosesidir. İnsan nə qədər çox görürsə, bir o qədər az inanmağa başlayır. Çünki həqiqət gözlə görünəndə, illüziyalar parçalanır. Və insan, öz içindəki sığınacaqlardan məhrum olur. Gözlər bu məhrumiyyətin ilk şahididir.
Bəzən gözlər susur. Amma bu susqunluq, sükutun ən yüksək səviyyəsidir. Çünki danışmaq üçün güc lazımdır, və bu gözlər artıq gücsüzdür. Onlar o qədər çox şey gördülər ki, artıq heç bir şeyə təəccüblənmirlər. Bu, hisssizlik deyil — bu, hisslərin özünü qoruma cəhdidir.
Cəmiyyət gözlərə istirahət vermir. Hər gün yeni görüntülər, yeni ağrılar, yeni yalanlar. Gözlər bu vizual xaosun içində öz mənasını itirir. Artıq gözlər seçə bilmir: nə doğrudur, nə yalandır, nə gözəldir, nə çirkin. Hər şey bir-birinə qarışıb. Və bu qarışıqlıq, gözlərin içində bir boşluq yaradır.
Gözlər bir zamanlar sevgi gördü, indi isə qorxu görür. Bir zamanlar ümidlə baxdı, indi isə ehtiyatla. Bu dəyişiklik, sadəcə zamanın işi deyil — bu, ruhun tükənməsidir. İnsan o qədər çox şey gördükdə, artıq görmək istəmir. Çünki görmək — bəzən itirməkdir. Və bu gözlər çox şey itirdi.
Bəlkə də, görməmək — bir qurtuluşdur. Bəlkə də, gözləri bağlamaq — ruhu açmaqdır. Çünki bəzən ən dərin görmə — içə baxmaqdır. Və bu gözlər, nəhayət, içə dönmək istəyir. Səssizcə, ağrılı şəkildə, amma qərarlı bir şəkildə.
Mövsümağa Ədalətoğlu
Yazıçı-publisist