Azərbaycan tarixinin taleyüklü mərhələlərində xalqın nicatına çevrilən, dövlətçiliyin qorunub saxlanılmasında müstəsna rol oynayan böyük şəxsiyyətlər yetişmişdir. Bu görkəmli dövlət xadimləri sırasında Heydər Əliyev xüsusi yer tutur. Onun adı müasir Azərbaycanın quruculuğu, milli dövlətçilik ideologiyasının formalaşması, siyasi sabitliyin təmin olunması və xalqın gələcəyə inamının bərpası ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır. Heydər Əliyevin fəaliyyəti təkcə müəyyən bir dövrün siyasi hadisələri ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda Azərbaycanın müstəqil və güclü dövlət kimi formalaşmasının əsas sütunlarından biri kimi qiymətləndirilir.
Heydər Əliyevin həyat yolu və siyasi fəaliyyəti sübut edir ki, güclü lider yalnız dövlət idarə edən şəxs deyil, həm də xalqın ən ağır anlarında onun taleyini öz üzərinə götürən xilaskardır. XX əsrin ikinci yarısından başlayaraq Azərbaycan xalqının milli intibahı, iqtisadi inkişafı, milli özünüdərk prosesinin güclənməsi və müstəqil dövlətçilik ideyasının formalaşması məhz Heydər Əliyevin adı ilə sıx bağlı olmuşdur.
1969-cu ildə Azərbaycan rəhbərliyinə gələn Heydər Əliyev qısa müddət ərzində respublikanı keçmiş ittifaqın geridə qalmış bölgələrindən birindən inkişaf edən sənaye və mədəniyyət mərkəzinə çevirməyi bacardı. O dövrdə həyata keçirilən sənayeləşmə siyasəti, kənd təsərrüfatının inkişafı, milli kadr hazırlığı, elm və təhsilə göstərilən diqqət Azərbaycanın gələcək müstəqilliyinin əsaslarını formalaşdırdı. Ulu Öndər uzaqgörənliklə anlayırdı ki, güclü dövlət ilk növbədə savadlı milli kadrlar və milli ruh üzərində qurulmalıdır. Məhz buna görə də minlərlə azərbaycanlı gəncin SSRİ-nin nüfuzlu ali məktəblərində təhsil almasına şərait yaradıldı.
Lakin Heydər Əliyevin Azərbaycan qarşısındakı ən böyük xidmətlərindən biri ölkənin müstəqilliyinin qorunması və dövlətçiliyin məhv olmaq təhlükəsindən xilas edilməsidir. 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan olduqca ağır və faciəli dövr yaşayırdı. Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində torpaqlar işğal olunur, ölkə daxilində isə siyasi hərc-mərclik, hakimiyyət uğrunda qarşıdurmalar və iqtisadi böhran dərinləşirdi. Xalqın böyük ümidlərlə hakimiyyətə gətirdiyi AXC-Müsavat cütlüyünün yarıtmaz siyasəti nəticəsində ölkədə idarəçilik sistemi iflic vəziyyətinə düşmüşdü. Dövlət institutları zəifləmiş, orduda xaos yaranmış, iqtisadiyyat tənəzzülə uğramışdı. Hakimiyyət təcrübəsizliyi və daxili çəkişmələr Azərbaycanı faktiki olaraq uçuruma aparırdı.
Həmin dövrdə Azərbaycanın dövlət kimi mövcudluğu belə ciddi təhlükə altına düşmüşdü. Ayrı-ayrı bölgələrdə separatçılıq meylləri güclənir, vətəndaş müharibəsi təhlükəsi genişlənirdi. Ölkə beynəlxalq aləmdə etibarsız və zəif dövlət təsiri bağışlayırdı. Belə mürəkkəb və taleyüklü bir zamanda xalq öz xilaskarına üz tutdu. Azərbaycan xalqının təkidli tələbi ilə 1993-cü ildə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev dövlətçiliyi məhv olmaqdan xilas etdi.
Məhz Ulu Öndərin qətiyyəti və siyasi müdrikliyi nəticəsində ölkədə sabitlik bərpa olundu, qanunsuz silahlı birləşmələr zərərsizləşdirildi, dövlət idarəçiliyi gücləndirildi və milli həmrəylik təmin edildi. Heydər Əliyev çox qısa müddətdə sübut etdi ki, güclü dövlət yalnız peşəkar idarəçilik, milli birlik və uzaqgörən siyasət əsasında qurula bilər. Onun rəhbərliyi ilə qəbul edilən mühüm qərarlar Azərbaycanı parçalanmaq təhlükəsindən qorudu.
1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi” isə Azərbaycanın gələcək iqtisadi inkişafının əsasını qoydu. Bu müqavilə nəticəsində Azərbaycan beynəlxalq enerji xəritəsində strateji mövqe qazandı, ölkəyə milyardlarla dollar sərmayə cəlb olundu və iqtisadi dirçəliş başladı. Ulu Öndərin neft strategiyası Azərbaycanın gələcək siyasi və iqtisadi müstəqilliyini təmin edən ən mühüm amillərdən biri oldu.
Heydər Əliyev yalnız siyasi lider deyil, həm də milli ideologiyanın müəllifi idi. Onun formalaşdırdığı azərbaycançılıq ideologiyası milli birlik və dövlətçilik fəlsəfəsinin əsasını təşkil etdi. Ulu Öndər dəfələrlə vurğulayırdı ki, Azərbaycan dövlətinin ən böyük dayağı xalqın birliyi və milli-mənəvi dəyərləridir. Bu ideologiya bu gün də Azərbaycan dövlətinin əsas sütunlarından biri olaraq qalır.
Bu siyasi kurs bu gün İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Prezident İlham Əliyev Ulu Öndərin müəyyən etdiyi strateji inkişaf yolunu müasir dövrün tələblərinə uyğun şəkildə daha da zənginləşdirərək Azərbaycanı regionun ən güclü dövlətinə çevirmişdir. Güclü ordu quruculuğu, iqtisadi inkişaf, beynəlxalq nüfuzun artması və milli maraqlara əsaslanan prinsipial siyasət məhz Heydər Əliyev siyasi məktəbinin davamıdır.
Xüsusilə 2020-ci ildə Vətən müharibəsində əldə edilən tarixi Zəfər Heydər Əliyev ideyalarının təntənəsi kimi qiymətləndirilir. Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli siyasəti və Ali Baş Komandan kimi nümayiş etdirdiyi liderlik nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bərpa olundu. Bununla da Ulu Öndərin “Qarabağ Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir” ideyası reallığa çevrildi.
Bu gün Azərbaycan sabit, güclü və beynəlxalq aləmdə nüfuz sahibi olan dövlətdirsə, bunun əsasında Heydər Əliyevin qurduğu möhkəm dövlətçilik təməli dayanır. Ulu Öndərin həyat yolu sübut etdi ki, böyük liderlər zamanın fövqündə dayanır və xalqın taleyində əbədi iz buraxırlar. Azərbaycan xalqı Heydər Əliyevi yalnız keçmişin böyük siyasi xadimi kimi deyil, həm də müasir dövlətçiliyimizin xilaskarı və qurucusu kimi daim ehtiramla yad edir.
Heydər Əliyev ideyaları yaşayır, onun qurduğu dövlətçilik məktəbi yaşayır və müstəqil Azərbaycan bu böyük siyasi irs üzərində inamla inkişaf edir. Ulu Öndərin əziz xatirəsi xalqımızın qəlbində daim yaşayacaq, onun Azərbaycan naminə gördüyü misilsiz xidmətlər isə tariximizin ən şərəfli səhifələri kimi gələcək nəsillərə ötürüləcəkdir.

Azər Allahverənov,
Milli Məclisin deputatı