Həyat, görünməz sürətdə axan bir çay kimidir – səssizcə, amma dayanmadan bizi arxaya doğru aparır. Bu axın içində insan dayanmadan çalışır, mübarizə aparır, başqaları üçün yaşayır. Ailə, dostlar, iş, cəmiyyət – bütün bunlar insanı formalaşdırır, amma çox zaman onun iç dünyasını gölgədə qoyur.
Bizdən daim bir şeylər tələb olunur: mükəmməl övlad olmaq, uğurlu peşəkar olmaq, çevrə tərəfindən bəyənilmək... İnsan bu rolların içində yorulur və bir gün oyanıb soruşur: “Bəs mən haradayam? Mənim istəklərim, mənim rahatlığım hanı?”
Cavanlıq – bir gün gedər. Sağlamlıq – yavaş-yavaş azalır. Ruh gücü – illər ərzində yük altında əriyir. İnsan özünə ayırmadığı hər dəqiqə ilə bu dəyərləri sanki sükutla itirir. Günü-günə qurban verərək yaşamaq, sonda özünü tanımayan bir varlığa çevrilmək deməkdir. Həyat isə tam əksini istəyir: əvvəlcə insanın özü ilə barışması, özünə dəyər verməsi və bu güclə başqaları üçün faydalı olması.
“Özün üçün yaşa” dediyimiz prinsip – ictimai məsuliyyətə zidd deyil. Əksinə, bu bir balans prinsipidir. Özünü sevməyən, özünü qorumayan insan nə qədər başqalarına verə bilər? Öz içində tükənmiş bir insan, başqalarına nə qədər dayaq ola bilər?
Ətrafımızda bir çox nümunələr var: illərlə çalışan, amma son anda sağlamlığını itirən insanlar; hamıya kömək edən, amma özü üçün bir gün belə yaşamayan insanlar... Onların həyatında ən böyük peşmanlıq – özlərini unutmalarıdır. Halbuki sadə bir seçimlə – hər gün özünə bir az vaxt ayırmaqla – bu faciələrin qarşısı alınardı.
Zaman bizi gözləmir. Hər gün bir az daha uzaqlaşır. Biz isə həmin zamanın içində özümüzü tapmağa çalışmalıyıq. Özünü tanımaq, ehtiyaclarını anlamaq və həmin ehtiyaclara cavab vermək – insanın ən təbii haqqıdır. Bu haqqı yaşamaq üçün gec olmadan özümüzə dönməliyik.
Çünki nə gedirsə, səndən gedir və geri qayıtmır.
Mövsümağa Ədalətoğlu
Yazıçı-publisist.