Bu suala çoxları sırf ideoloji prizmadan cavab verməyə çalışır. Lakin türklük sadəcə bir ideologiya məsələsi deyil.

İlk öncə o qeyd olunmalıdır ki, türklük bioloji (qan, gen, antropoloji) göstəricilər və etnik mənşə baxımından Türk olmağı ifadə edir. Yəni türk soylu olan hər hansı bir tayfanın, boyun, subetnosun, xalqın, millətin təmsilçisi olmaq Türklüyün parametrləri sırasında əlbəttə ki birinci dərəcəli önəm daşıyır. Lakin Türklük ifadəsi bu məhdud çərçivələrə də sığmır. Türklük düşüncəsi Türk xalqlarına məxsus milli tarixi, mədəniyyəti, etnoqrafiyanı, coğrafiyanı, dili, ədəbiyyatı, musiqini, geyim tərzini, mətbəxi, yaşam tərzini, dövlətçilik şüurunu təbliğ etmək və tanıtmağı da ifadə edir. Bəzi insanlar bu sıraya Türk xalqlarının inanc sistemini də əlavə edirlər. Bu mənada Türklük həm də türk xalqlarının bəşər sivilizasiyasının inkişafında oynadığı rolu olduğu kimi təsbit etməyi özündə ehtiva edir. Türkologiya elmi əslində Türklük düşüncəsini tədqiq iedərək Türk xalqlarının mövcudiyyətini tədqiqat obyekti edir. Bu qeyd olunan xüsusların ardınca Türklük düşüncəsinin ideoloji tərəfləri gəlir. Türklük həm də Türkü və Türkə məxsus dəyərlər kompleksini sevmək deməkdir. Etnik mənşəcə türk olmayan bir çox insanlar, düşüncə və bilim adamları, ziyalılar və incəsənət xadimləri də var ki, Türklük düşüncəsinə sahib olmaqla Türklərə məxsus dəyərləri sevə-sevə təbliğ edirlər. Bu aspektdən yanaşdıqda Türklük – ümumi mənada Türkü sevmək, tanıtmaq, ona məxsus olan hər bir müsbət amili dəyərləndirmək anlamına gəlir. Türk kimliyinə sahib olmaq hələ türklük düşüncəsinə sahib olmaq demək deyil. Eyni zamanda, türk kimliyinə sahib olmaq etnik mənşəcə Türk olan birini digər türk olmayan insanlardan yüksəkdə görmək də demək deyil. İdeoloji cəhətdən Türklük – özünün yuxarıda qeyd olunan bütün aspektləri ilə birlikdə Türk kimliyini yaşatmağı, qorumağı və buna qarşı düşmən mövqedən çıxış edənlərlə mübarizə aparmağı prioritet kimi götürür.

Mövsümağa Abasov,
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, 44gunsavash.az saytının Direktoru.