Həyat — dəniz kimi sonsuz və sirli bir aləmdir. Səthində parıldayan günəş işığı insanı aldatmağa çalışır, sanki hər şey asan və gözəldir. Lakin dərinliyə enəndə anlayırsan ki, bu dəniz yalnız gözəllikdən ibarət deyil; o, həm də sınaqların, mübarizələrin, gizli fırtınaların məkanıdır.

Dalğalar insanın iradəsini sınayan suallar kimidir. Hər dalğa bir seçim, hər çırpıntı bir imtahandır. Sən ya geri çəkiləcəksən, ya da irəli atılıb öz varlığını təsdiq edəcəksən. Həyatın fəlsəfəsi budur: sahilə çatmaq üçün hər dalğa ilə mübarizə aparmaq, hər fırtınadan keçmək, hər qorxunu aşmaq.

İnsanın ruhu bu dənizdə bir gəmi kimidir. Gəmi yalnız səthdə üzmür, o, dərinliklərin səsini də eşidir. Hər dalğa ilə mübarizə aparmaq, əslində, öz içindəki xaosu ram etməkdir. Çünki ən böyük fırtına dənizin özündə deyil, insanın qəlbindədir.

Sahilə çatmaq — yalnız fiziki bir yolun sonu deyil, həm də mənəvi bir zirvənin başlanğıcıdır. O sahil, insanın öz mahiyyətinə qovuşduğu, öz həqiqətini dərk etdiyi yerdir. Həyatın dənizi bizi öyrədir: gözəllik səthdə deyil, dərinlikdədir; güc isə dalğaları aşmaqda deyil, onları qəbul edib öz yolunu davam etdirməkdədir.

Sonunda insan anlayır ki, həyatın mənası sahilə çatmaqda deyil, dalğalarla mübarizənin özündədir. Çünki hər dalğa bizi bir az da möhkəmləndirir, hər fırtına bizi bir az da saflaşdırır. Varlığın həqiqəti budur: dənizlə mübarizə apararaq özünü kəşf etmək, özünü aşmaq, özünü yaratmaq.

Və insan bir gün dərk edir ki, ən böyük sahil onun öz içindədir. Çünki bütün mübarizələr, bütün fırtınalar, bütün dalğalar insanı öz həqiqətinə aparır. Həyatın dənizi bizə öyrədir: insan yalnız mübarizə ilə böyüyür, yalnız ağrı ilə saflaşır, yalnız ümidlə irəliləyir. Əsl sahil — insanın öz ruhunun sakitliyidir.

Mövsümağa Ədalətoğlu
AJB-nin üzvü
yazıçı-publisist