Ədalət Məhərrəmovun ömür yolu yalnız bir insanın taleyi deyil, bütöv bir millətin ruhunun aynasıdır. Onun dünyaya gəldiyi gün – 7 fevral 1961-ci il – qarlı, çovğunlu, sərt bir qış günü idi. Bu gün sanki Tanrının iradəsi ilə yazılmışdı: təbiət özünün sərtliyi ilə polad iradəli bir şəxsiyyətin doğuluşunu müjdələyirdi. Ağdamın ziyalılar beşiyi olan torpağında dünyaya gəldi bu şəxs, sonradan Vətən sevgisini canı və qanı ilə sübut edəcək, Qarabağ müharibəsinin od-alovundan keçərək “qazi” adına ucalacaqdır.
Ədalət Məhərrəmovun möhkəm xarakteri, mərdliyi və qüruru onun dünyaya gəldiyi anın sərtliyindən doğan alın yazısıdır. Şaxtalı qış günündə dünyaya gəlmək onun ruhuna sərtlik, iradəsinə möhkəmlik, əqidəsinə dönməzlik bəxş etmişdi. O, yalnız bir fərd deyil – o, torpağın səsi, millətin qeyrəti, haqqın təcəssümü olan insandır.
Onun həyatının ana xətti Vətən sevgisidir. Qarabağın işğalına qarşı döyüş meydanında sinəsini sipər edən Ədalət, öz qanı ilə torpağın müqəddəsliyini möhürlədi. Qazi adı onun üçün sadəcə bir titul deyil, millətinə, torpağına, azadlığına olan sonsuz bağlılığın rəmzidir.
Ədalət Məhərrəmov həm də imanlı bir insandır. Allahına bağlılığı, dinə sevgisi onun mənəvi sütunudur. O, yalnız döyüş meydanında deyil, ictimai həyatda da bir örnəkdir. Gənclərə, tələbələrə vətənpərvərliyi təbliğ edərək, onların ruhuna milli qeyrət, haqq və ədalət toxumları səpdi. Onun sözü bir çağırış, davranışı bir dərs, ömür yolu bir məktəbdir.
Ən böyük arzusu – azad və firavan Azərbaycan xalqıdır. Bu arzu onun bütün həyatının mənası, bütün mübarizəsinin hədəfi oldu. Tanrıdan dilədiyi bu dua, onun ruhunun saf niyyəti, millətinə olan sonsuz sevgisinin ifadəsidir.
Ədalət Məhərrəmov haqqın, ədalətin, qeyrətin və əqidənin simvolu kimi tanınır. O, qərar verərkən yalnız vicdanına, milli qeyrətinə və haqqın səsinə güvənirdi. Onun adı bir insanın adı olmaqdan çıxaraq, bütöv bir xalqın yaddaşında əbədi yaşamağa başladı.
Bu taleyin ən dərin fəlsəfi qatlarından biri də odur ki, Ədalət Məhərrəmov Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Asifin (Fred)qardaşıdır. Bu qardaşlıq sadəcə qan bağı deyil, həm də ruhun, əqidənin, qeyrətin birliyidir. Asifin (Fred)qəhrəmanlığı ilə Ədalətin mərdliyi birləşərək, Azərbaycan xalqının yaddaşında əbədi bir işıq kimi yanır. Bu işıq yalnız bir ailənin şərəfi deyil, bütöv bir millətin qürurudur.
Ən möhtəşəm həqiqətlərdən biri də budur ki, bir ailədən beş qəhrəman yetişmişdir – biri Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, digərləri Qarabağ qazisi. Bu, bir ailənin taleyində yazılmış müqəddəs bir dastandır: bir ocaqdan beş yol, beş tale, beş qəhrəman. Bu, Tanrının Azərbaycan xalqına bəxş etdiyi ən böyük rəmzlərdən biridir.
Beş qardaş, beş yol, beş tale – hər biri Vətən sevgisinin, haqq mübarizəsinin, milli qeyrətin ayrı-ayrı simvoludur. Onların həyatları göstərir ki, Vətən sevgisi insanı ölümsüzləşdirir: haqq uğrunda mübarizə insanı əfsanəyə çevirir. Bu ailə Azərbaycan ruhunun ən saf, ən möhtəşəm təcəssümüdür.
Və daha böyük fəxarət budur ki, bir nəsildən Azərbaycan Respublikasının üç Milli Qəhrəmanı yetişmişdir – Asif (Fred) Məhərrəmov, Şirin Mirzəyev və Ramiz Qəmbərov. Bu, yalnız bir nəslin şərəfi deyil, bütöv bir millətin qürur mənbəyidir.
Mövsümağa Ədalətoğlu,
yazıçı-publisist