Bu melodiyanın hər notu insanın varlığını əks etdirir: boşluqdan doğulmaq, mübarizə ilə dolu bir yol keçmək və yenidən boşluğa dönmək. Amma bu yolun hər addımı bir nəğmədir, bir dua, bir sükutun içində gizlənmiş dərin bir mənadır.

İnsan heç nə ilə gəlir, amma hər şey üçün çırpınır. Bu çırpınış bəzən göz yaşına çevrilir, bəzən sevincə, bəzən də iztiraba. Həyatın kövrəkliyi də buradadır: bir anlıq sevinc, bir anlıq kədər, bir nəfəsdə bütün kainat. Bu kövrəklik insanı həm incidir, həm də ucaldır.

Əslində, həyatın ən böyük mənalar xəzinəsi budur: boşluqdan doğulmaq bizi azad edir, mübarizə aparmaq bizi gücləndirir, boşluğa dönmək isə bizi müdrik edir. Müdriklik – insanın öz kiçikliyini qəbul etməsi, amma eyni zamanda kainatla birləşməsi deməkdir. Bu bir harmoniya – yoxluqla varlığın, sükutla səslərin, işıqla qaranlığın birləşməsi.

Həyat bir şüşə kimidir – şəffaf, amma kövrək. İşıq üfüqlərə açılan yol olur, qaranlıq isə insanı öz sükutunun məhbəsinə bağlayır. İnsan öz ruhunun işığını qoruduqca, həyatın kövrəkliyi də gözəlliyə çevrilir. Çünki sonda biz yalnız sahib olduqlarımızı deyil, yaşadığımız duyğuları, hiss etdiyimiz sevgini, çəkdiyimiz iztirabı özümüzlə aparırıq.

Varlığın sonu sükutdur, amma bu sükut bir məğlubiyyət deyil – bir tamamlanmadır. Sükutun içində bütün səslər, bütün iztirablar, bütün sevinclər birləşir. Həyatın ən böyük poeziyası da budur: boşluğa doğru gedən yolun hər addımı bir mənadır, bir nəğmədir, bir pıçıltıdır. Varlığın son akkordu – insan ruhunun kainata qarışan ən incə melodiyasıdır.

Mövsümağa Ədalətoğlu
AJB-nin üzvü
yazıçı-publisist